جلال الدين الرومي
6
فيه ما فيه ( فارسى )
قبول كرد كه مقدارى از وقت خود را به مساعدت در مقابلهء كتاب با نسخهء طبع طهران مصروف نمايد . پس با كمال مراقبت به مقابلهء نسختين مشغول و در نتيجه روشن گرديد كه نسّاخ به سليقهء خود تصرّفات ناروا از تبديل و تحريف و اضافهء عبارات و كلمات و اشعار در متن اصلى روا داشته و آن را به صورتى غير مناسب درآورده و بنياد كلام را از پايه درگردانيدهاند و تهيّهء نسخ قديم هرچه درباىتر و ضرورتر است . در اوايل سال 1326 كه مقابلهء كتاب با نسخهء كتابخانهء ملّى به پايان رسيده بود نسخهء ديگر از فيه ما فيه به تملّك نگارنده درآمد كه در سال 888 كتابت شده و ظاهرا قديمتر از نسخهء كتابخانه ملّى است و پس از اندك مقايسه روشن گرديد كه اين دو نسخه يعنى نسخهء كتابخانهء ملّى و نسخهء ملكى نگارنده تفاوت كلّى با يكديگر دارند و نسخهء كتابخانهء ملّى هرچند ممكن است كه به حسب تاريخ مؤخّر باشد ولى از جهت صحت ، تقدّم و رجحان دارد و اضافات و تصرّفات نسّاخ در آن كمتر راه يافته است . بنابراين مقدّمات نگارنده بر آن شد كه تا ممكنست از پاى ننشيند و دست از دامن طلب ندارد تا نسخهيى كه اعتماد را شايد و به زمان مولانا نزديكتر باشد در حيازت خويش آورد . پس به وسيلهء دوست عزيز و گرامى خود آقاى تقى تفضلى كه در آن هنگام معاون كتابخانه مجلس شوراى ملّى بود به تفحّص پرداخت و آگاهى يافت كه سه نسخهء معتبر و نزديك به زمان مؤلّف در كتابخانههاى استانبول موجود است و چون دانشگاه طهران مصمّم شده بود كه اين كتاب را پس از مقابله و تصحيح جزو سلسلهء انتشارات خود به طبع رساند نگارنده دبيرخانهء دانشگاه را از وجود آن نسخ مطّلع گردانيد و دوست عزيز فاضل آقاى دكتر خانلرى جهد بليغ و سعى مؤكّد نمود تا از آن نسخ عكسبردارى كردند و نسخههاى عكسى را در اختيار اين ضعيف گذاردند و وسيلهء كار از همه جهت فراهم گرديد و بيش جاى تأمّل و درنگ نماند و نگارنده به ترتيبى كه گفته خواهد شد به مقابله و تصحيح كتاب پرداخت و متن حاضر را آمادهء چاپ نمود . امّا نسخى كه هنگام مقابله و تصحيح كتاب نزد نگارنده حاضر بود عبارت است از : 1 - نسخهء عكسبردارى شده از روى نسخه خطّى كه محفوظ است در كتابخانه فاتح استانبول به شمارهء 2760 و قطع 7 / 12 * 2 / 17 به خط نسخ روشن و مشتمل بر 205